W programie Erasmus bierze obecnie udział ok. 5 tys. europejskich uczelni. Na stypendia Erasmusa wyjechało do tej pory ok. 1,7 mln studentów i ok. 170 tys. nauczycieli akademickich. Erasmus rozszerza swoje wpływy szybciej niż Unia Europejska, włączając w działania kraje kandydujące dużo wcześniej niż stają się one państwami członkowskimi.

 
Pierwsza faza programu (1987-1995)

Program Erasmus został ustanowiony decyzją Rady nr 87/327/EEC z 15 czerwca 1987 jako “Europejski program działań na rzecz mobilności studentów” (European Action Scheme for the Mobility of University Studies).

Erasmus w tym okresie wspierał współpracę międzyuczelnianą obejmującą: wymianę studentów i nauczycieli, w tym stypendia indywidualne, wspólne tworzenie programów studiów z innymi uczelniami i organizację kursów intensywnych, a od roku 1989 także pilotażowe wprowadzanie Europejskiego Systemu Transferu Punktów (ECTS).

W programie uczestniczyły kraje starej „dwunastki” UE, a na początku lat 90. dołączyły do nich państwa obszaru EFTA/EOG.

Łączny budżet Erasmusa w latach 1987-1995 wyniósł ok. 277 mln ECU.

 
Druga faza programu (1995-1999 i 2000-2006)

W latach 1995-1999 Erasmus funkcjonował w ramach szerszego programu współpracy UE pod nazwą „Socrates I”, a w latach 2000-2006 – w programie „Socrates II”.

Wspierał głównie mobilność studentów, ale kładł również nacisk na wyjazdy nauczycieli, które przyczyniały się do umiędzynarodowianiu studiów. Ponadto umożliwił nawiązywanie współpracy dydaktycznej uczelni w projektach typu „sieci tematyczne”.

W 1998 roku do udziału w Erasmusie przystąpiła Polska w gronie 12 krajów kandydujących. W 2004 roku do programu przyłączyła się także Turcja, zwiększając liczbę państw uczestniczących do 31.

Łączny budżet w drugiej fazie wyniósł ok. 1,7 mld euro.

 
Trzecia faza programu (2007-2013)

Od roku akademickiego 2007/08 Erasmus jest częścią programu „Uczenie się przez całe życie” (LLP – The Lifelong Learning Programme), który kładzie nacisk na koncepcję kształcenia przez całe życie, na otwarcie się uczelni na potrzeby gospodarki oraz na podniesienie jakości funkcjonowania szkolnictwa wyższego.

Erasmus w tym okresie wprowadza nowe formy mobilności:

• dla studentów (oprócz wcześniej realizowanych wyjazdów na część studiów w zagranicznej uczelni) – również praktykę w zagranicznym przedsiębiorstwie lub instytucji,
• dla pracowników uczelni (oprócz wcześniej realizowanych wyjazdów w celu prowadzenia zajęć dydaktycznych w zagranicznej uczelni) – również wyjazdy szkoleniowe.

Program wspiera także projekty współpracy wielostronnej między uczelniami.

Do udziału w Erasmusie jest uprawnionych ok. 5 tysięcy uczelni z 31 krajów.

W obecnej fazie programu zaplanowano na rok 2009 kolejne rozszerzenie zasięgu Erasmusa o nowe państwa: Chorwację, byłą Jugosłowiańską Republikę Macedonii i Szwajcarię.

Łączny budżet programu w trzeciej fazie ma wynieść ok. 3 mld euro.