W latach 1998-2007 w programie Erasmus wzięło udział ponad 53 tys. studentów i blisko 10 tys. nauczycieli akademickich z Polski, a liczba naszych szkół wyższych posiadających Kartę Uczelni Erasmusa wzrosła z 46 do 240. Łącznie budżet programu Erasmus przekazany w tym okresie przez Unię Europejską Polsce wyniósł ok. 96 mln euro. Dodatkowo polskie uczelnie dofinansowały mobilność studentów i nauczycieli na kwotę prawie 8,5 mln euro.

Polskie uczelnie w Erasmusie

W roku akademickim 1998/89, czyli w pierwszym roku uczestnictwa w Erasmusie, Polskę reprezentowało 46 uczelni, w roku 2006/07 już 240. O ile na początku zdecydowaną większość stanowiły uczelnie publiczne, to w ostatnich latach przewagę mają niepubliczne szkoły wyższe. W roku 2006/07 Kartę Uczelni Erasmusa posiadały 104 uczelnie publiczne i 136 uczelni niepublicznych.

Mobilność studentów

W pierwszym roku na stypendium Erasmusa wyjechało 1426 polskich studentów, podczas gdy w roku 2006/07 już 11 219. Łącznie w tym okresie w programie wzięło udział 53 530 studentów z Polski. Najwięcej z nich wysłał na wymianę Uniwersytet Warszawski (4414 osoby), Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (3407) oraz Uniwersytet Jagielloński (3238). Polscy studenci najczęściej wyjeżdżali na studia do Niemiec (14 554 osoby), Francji (6647), Hiszpanii (4683), Włoch (4004) i Wielkiej Brytanii (3241). W większości byli to studenci biznesu i zarządzania (10 743 osoby), nauk społecznych (8082) i nauk technicznych (6866).

W roku 1998/99 do Polski przyjechało 220 studentów zagranicznych Erasmusa, natomiast w roku 2006/07 – 3730 (co plasuje nas w tym roku na czternastym miejscu wśród 31 krajów uczestniczących w programie). W sumie w tym okresie polskie uczelnie gościły 13 630 stypendystów z zagranicy. Największą ich liczbę przyjął Uniwersytet Warszawski (1456 osoby), Uniwersytet Jagielloński (1218) i Uniwersytet Wrocławski (833). Byli to głównie studenci z Niemiec (3017 osób), Francji (2192), Hiszpanii (1561), Włoch (1222) i Portugalii (1103).

Mobilność nauczycieli

Z danych wynika, że polscy nauczyciele akademiccy, podobnie jak studenci, z roku na rok coraz liczniej uczestniczyli w programie Erasmus. Liczba ich wyjazdów wzrosła z 359 w roku 1998/99 do 2030 w 2006/07, co dało Polsce w tym roku czwarte miejsce wśród wszystkich 31 krajów uczestniczących. Łącznie w ramach Erasmusa odbyło się w tym czasie 9436 wyjazdów polskich nauczycieli za granicę. Najwięcej wyjazdów miało miejsce w Uniwersytecie Warszawskim (635), w Politechnice Gdańskiej (471) i Politechnice Wrocławskiej (443). Polscy nauczyciele najczęściej wykładali w uczelniach niemieckich (2093 wyjazdy), francuskich (1037), hiszpańskich (783), włoskich (764) i portugalskich (488). Wyjeżdżali głównie nauczyciele specjalizujący się w naukach technicznych (1777 wyjazdów), językach obcych (1360), biznesie i zarządzaniu (950).

Trzykrotnie wzrosła również liczba przyjazdów zagranicznych nauczycieli na wykłady do Polski w ramach Erasmusa – z 488 w roku 2000/01 (brak danych z poprzedniego okresu) do 1406 w roku 2006/07 (co oznacza piąte miejsce w tym roku wśród 31 krajów uczestniczących). Łącznie w tym okresie miały miejsce 6173 przyjazdy wykładowców z zagranicy. Polskie uczelnie najczęściej gościły nauczycieli akademickich z Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii i Włoch. Od roku 2005/06 zwiększa się liczba przyjazdów wykładowców z nowych państw członkowskich UE.

Budżet programu w Polsce

Fundusze przyznane Polsce z programu Erasmus wynosiły w kolejnych latach:

• 1998/99 – 3,9 mln euro,
• 1999/2000 – 6,5 mln euro,
• 2000/01 – 6,5 mln euro,
• 2001/02 – 6,2 mln euro,
• 2002/03 – 6,6 mln euro,
• 2003/04 – 6,5 mln euro,
• 2004/05 – 15,2 mln euro,
• 2005/06 – 19,5 mln euro,
• 2006/07 – 24,9 mln euro.

Łącznie w tym okresie do polskich uczelni trafiło ok. 96 mln euro. Szacuje się, że uczelnie dofinansowały dodatkowo wyjazdy studentów i nauczycieli akademickich z własnych środków na kwotę prawie 8,5 mln euro.

Budżet programu Erasmus nadal rośnie – w roku akademickim 2007/08 wyniósł ok. 32,1 mln euro, a na rok 2008/09 przewidziano kwotę ok. 35,4 mln euro.

Efekty jakościowe programu

Program Erasmus zainspirował rozwój współpracy międzynarodowej w polskich uczelniach, przyczynił się do zwiększenia oferty programowej w językach obcych, ma udział w promocji polskich uczelni za granicą oraz wprowadza standardy podnoszące jakość kształcenia w szkołach wyższych.

Jak przyznają stypendyści programu w ankietach, które wypełniają po powrocie do kraju, Erasmus przynosi również szereg innych indywidualnych korzyści jego stypendystom – umożliwia zdobycie „europejskiego doświadczenia”, jest ceniony ze względu na korzyści w wymiarze kulturowym (poznanie innych krajów, języków), akademickim (poznanie innych modeli kształcenia i funkcjonowania uczelni), zawodowym (studia za granicą stanowią atut w oczach pracodawców), ale również osobistym (tolerancja, otwarcie na inne kultury i innych ludzi, usamodzielnienie się, pozbycie kompleksów).

Ewa Kolanowska, autorka opracowania „10 lat Erasmusa w Polsce”, pisze: „... studenci Erasmusa tworzą to, co często cytowany prof. Stefan Wolff, niemiecki politolog pracujący obecnie na University of Nottingham, nazwał <pokoleniem Erasmusa> - pokoleniem ludzi, którzy naprawdę czują się nie tylko Polakami, Niemcami, Grekami i Finami, ale także Europejczykami. Zdaniem prof. Wolffa, <gdy to pokolenie przejmie stery w nadchodzących dziesięcioleciach, zarówno w Brukseli, jak i w stolicach poszczególnych krajów, będziemy świadkami głębokiego wstrząsu kulturowego. ...Poczekajmy 15, 20 czy 25 lat, a Europą będą kierować zupełnie inaczej społecznie ukształtowani liderzy niż ci, których mamy dziś. ...w przyszłości będzie mniej sporów o sprawy krajowe, mniej utyskiwania na Brukselę, a więcej jedności w tworzeniu polityki UE – jeśli nawet dziś trudno to sobie wyobrazić.>” (K. Bennhold, „Quietly sprouting: a European identity”, International Herald Tribune, 26.04.2005).